พื้นฐานกราฟ: อ่านราคา เวลา และปริมาณยังไง

ถ้าในช่วง Orientation คุณได้เห็นภาพใหญ่ของ ความน่าจะเป็น จิตวิทยา และระบบ แล้ว
ต่อไปคือการดูกราฟจริงและเริ่มอ่านตลาดจากกราฟ

เป้าหมายของส่วนนี้คือ
“เข้าใจภาษาที่กราฟกำลังพูด โดยไม่เข้าใจผิดในเรื่องสำคัญ ๆ”

ตอนนี้ยังไม่ใช่จุดที่ “ใช้แล้วต้องทำกำไรทันที”
แต่คือ “อ่านกราฟให้ได้ระดับหนึ่ง เพื่อให้เข้าใจกลยุทธ์ในส่วนถัดไปได้ถูกต้อง”

ไดอะแกรมที่แสดงแท่งเทียน ปริมาณ กรอบเวลา แนวรับแนวต้าน และเส้นค่าเฉลี่ยเชื่อมต่อกันบนกราฟเดียว

ส่วนนี้จะพูดเรื่องอะไรบ้าง

หมวด chart-basics ประกอบด้วยหน้าเหล่านี้:

แท่งเทียน
→ โครงสร้างของกราฟแท่งเทียน, เนื้อเทียนและไส้เทียน, ราคาเปิด/สูงสุด/ต่ำสุด/ปิด, การอ่านรูปแบบพื้นฐาน
Orderbook และ Tape
→ Orderbook และ Tape (Time & Sales) เกี่ยวข้องกับกราฟอย่างไร และทำไมควรดูควบคู่กัน
Timeframes
→ ความหมายของ Timeframe เช่น 1m, 5m, 1h, 4h, 1D และแนวคิดแบบ Multi-Timeframe
ปริมาณการซื้อขาย
→ Volume บอกอะไรเรา และความแตกต่างระหว่าง "แท่งเทียนกลวง" กับ "แท่งเทียนที่มีน้ำหนัก"
แนวรับและแนวต้าน
→ หลักการพื้นฐานในการวาดแนวรับ (Support) และแนวต้าน (Resistance)
Swing vs Correction
→ วิธีแยกแยะ Swing หลักและการพักตัว (Correction) ในแนวโน้ม
Golden Cross
→ ความหมายที่แท้จริงของ Golden Cross, ความเข้าใจผิดที่พบบ่อย และบริบทที่เป็นประโยชน์
Death Cross
→ Death Cross ส่งสัญญาณอะไร, ข้อจำกัดคืออะไร และจะใช้เป็นสัญญาณเตือนความเสี่ยงได้อย่างไรนี้จะตั้ง กรอบคิดหลัก ที่เชื่อมทุกหน้าด้านบนเข้าด้วยกันก่อน

ทำไมควรมองกราฟเป็น “ภาษา” ไม่ใช่แค่ “เทคนิค”

หลายคนเริ่มเรียนกราฟด้วยคำถามประมาณว่า:

“แพทเทิร์นไหนโผล่มาแล้วราคาต้องขึ้นแน่นอน?”
“อินดิเคเตอร์ไหน Winrate สูงที่สุด?”

แต่จากประสบการณ์ ถ้ามองแค่ “กราฟ = สัญญาณเข้าออก”
พอตลาดเปลี่ยนสภาพเล็กน้อย ความมั่นใจกับระบบจะพังง่ายมาก

Ed Seykota เคยพูดไว้ประมาณว่า

“ตลาดไม่ได้พูดด้วยความหวังหรือความกลัวของคุณ
แต่มันพูดด้วยภาษาของมันเอง”

ดังนั้นเป้าหมายของส่วนพื้นฐานนี้
ไม่ใช่การท่องว่า “แพทเทิร์นนี้ = ขึ้น / แพทเทิร์นนั้น = ลง”
แต่คือเข้าใจว่า

“รูปนี้แปลว่า ก่อนหน้านี้มีการยื้อกันแบบไหนอยู่ข้างหลังแท่งราคา”

แกนหลักสามอย่างของกราฟ: ราคา เวลา และปริมาณ

โดยพื้นฐาน กราฟทุกแบบประกอบจากสามแกนนี้:

ราคา (Price)
เวลา / กรอบเวลา (Time / Timeframe)
ปริมาณการซื้อขาย (Volume)

ถ้าอ่านสามแกนนี้ได้ดี
อินดิเคเตอร์และแพทเทิร์นส่วนใหญ่จะกลายเป็นแค่ “คำอธิบายเสริม”

ความเชื่อมโยงแบบคร่าว ๆ ระหว่างแต่ละหน้าและสามแกนนี้คือ:

candles → ราคา + เวลา
orderbook-tape → ราคา + โครงสร้างย่อยของปริมาณและการจับคู่คำสั่ง
timeframes → วิธีแบ่งและมองแกนเวลา
volume → พลังงานที่อยู่หลังการเคลื่อนไหวของราคา
s-r → โซนราคาที่ตลาดเคยตอบสนองแรงเป็นพิเศษในอดีต
swing-vs-correction → การใช้เวลาและราคาร่วมกันเพื่อแยกเทรนด์หลักกับจังหวะพักตัว
golden-cross / death-cross → เส้นค่าเฉลี่ยเคลื่อนที่ คือ “ราคาเฉลี่ยที่เปลี่ยนไปตามเวลา”

ในหน้านี้จะสรุปแต่ละองค์ประกอบเป็น หนึ่งประโยคสำคัญ ก่อน

1. แท่งเทียน: หนึ่งแท่งคือ “สรุปบทสนทนาในช่วงเวลานั้น”

แท่งเทียนหนึ่งแท่งประกอบด้วย สี่ราคา:

ราคาเปิด (Open)
ราคาสูงสุด (High)
ราคาต่ำสุด (Low)
ราคาปิด (Close)

สี่ราคานี้รวมกันเป็นแท่งเดียว
จากความยาวของตัวเทียนและไส้เทียน เราพอเดาได้ว่า:

ฝั่งไหนคุมเกมมากกว่า (ฝั่งซื้อ vs ฝั่งขาย)
การยื้อกันดุแค่ไหน (ความผันผวน)
จุดไหนถูกกด/รับอย่างชัดเจน

รายละเอียดและตัวอย่างอยู่ใน
/trading/chart-basics/candles
ตอนนี้ให้จำแค่ประโยคเดียวนี้ก่อน

“หนึ่งแท่งเทียน คือสรุปแบบบีบอัดของการยื้อกันในช่วงเวลานั้น ๆ”

2. Orderbook และ tape: “โครงกระดูก” ของกระแสคำสั่งหลังกราฟ

กราฟคือร่องรอยของราคาที่เกิดขึ้นไปแล้ว
สิ่งที่สร้างร่องรอยนั้นคือคำสั่งซื้อขายจริง
และหน้าต่างที่มองคำสั่งเหล่านั้นได้โดยตรงคือ orderbook กับ tape (time & sales)

Orderbook
- มีคำสั่งรออยู่ที่แต่ละระดับราคาเท่าไหร่
- สภาพคล่องกองอยู่บริเวณไหน
Tape (time & sales)
- ฝั่งไหนกำลังกดคำสั่งแบบ Aggressive มากกว่า
- จังหวะและความเร็วของการจับคู่คำสั่งเปลี่ยนไปยังไง

ถ้าเข้าใจทั้งสองส่วน
คุณจะเริ่มมองเห็นว่า “ทำไมแท่งหนึ่งถึงหยุดอยู่ตรงตำแหน่งนี้พอดี”

ถ้าดูแต่กราฟ หลายจังหวะเหมือน “อยู่ดี ๆ ก็เด้ง/ร่วง”
แต่ถ้าดูร่วมกับ orderbook และ tape เรามักจะ เห็นสัญญาณนำเล็กน้อยมาก่อน

3. กรอบเวลา: ตลาดเดียวกัน แต่เรื่องราวต่างกัน

กราฟ 1 นาที กับกราฟ Day เล่าเรื่อง ตลาดเดียวกัน
แต่ผ่านเลนส์คนละขนาด

สาย Scalping: ใช้ 1m, 5m, 15m เป็นหลัก
สาย Swing: ใช้ 4h, 1D เป็นหลัก
สายถือยาว: ดูเพิ่ม Weekly, Monthly

คนสอนอย่าง CryptoCred มักย้ำว่า

“อย่าติดอยู่แค่กรอบเวลาเดียว
ให้ใช้กรอบใหญ่ดูโครงสร้าง และใช้กรอบเล็กหา Timing เข้าออก”

หลักการ Multi–Timeframe จะอยู่ใน
/trading/chart-basics/timeframes

ในหน้านี้ให้จำไว้แค่ว่า

“เมื่อเปลี่ยนกรอบเวลา เรื่องราวรอบ ๆ ราคาจุดเดียวกันก็เปลี่ยนไปด้วย”

4. ปริมาณ: ตัวชี้วัดว่า “ใครจริงจังแค่ไหน”

ถ้าดูแต่ราคา เราเห็นแค่ว่า

“ขึ้น” หรือ “ลง”

เมื่อเพิ่มปริมาณเข้าไป เราจะเริ่มถามได้ว่า

“มีคนเข้ามาเล่นมากแค่ไหน และลงเงินหนักแค่ไหน?”
การเคลื่อนไหวแรง + ปริมาณสูง → การเคลื่อนไหวที่มีคนจำนวนมากเห็นด้วย
การเคลื่อนไหวแรง + ปริมาณต่ำ → อาจเป็นตลาดบาง หรือถูกขยับด้วยเงินไม่กี่ก้อนใหญ่

ปริมาณอย่างเดียวอธิบายทุกอย่างไม่ได้
แต่เป็นแกนที่ ต้องดูควบคู่ เมื่อจะตีความว่า
ทำไมราคาถึงเคลื่อนไหวแบบนี้

วิธีอ่านอย่างละเอียดอยู่ใน
/trading/chart-basics/volume
หน้านี้สรุปสั้น ๆ ว่า

“ปริมาณคือ ‘น้ำหนักของผู้เล่น’ ที่อยู่หลังการเคลื่อนไหวของราคา”

5. แนวรับแนวต้าน: ราคาที่ตลาด “จำได้”

แนวรับ (Support) และแนวต้าน (Resistance) เข้าใจง่ายที่สุดถ้ามองว่า
“โซนราคาที่ในอดีตเคยมีการยื้อกันแรง ๆ”

คนจำนวนมากเคยตัดสินใจซื้อขายแถว ๆ นี้
ผลคือราคามักหยุด หมุนตัว หรือพุ่งออกจากโซนนี้อย่างชัดเจน

พอราคากลับมาโซนเดิมอีกครั้ง

คนที่มีสถานะอยู่แล้ว
คนที่เคยพลาดโอกาสแถวนี้
คนที่เคยขาดทุนบริเวณนี้

จะเริ่มตอบสนองพร้อมกัน ทำให้มักเกิด การซื้อขายและการแกว่งตัวรอบใหม่

/trading/chart-basics/s-r
จะอธิบายวิธีลากแนวรับแนวต้านพื้นฐาน

“แนวรับแนวต้านคือร่องรอยของความทรงจำร่วมกัน ที่ถูกวาดทิ้งไว้บนกราฟ”

6. Swing vs Correction: อ่านคลื่นภายในเทรนด์

ถ้ามองเทรนด์แค่ “ขึ้นหรือไม่ก็ลง”
เราจะไม่ชัดว่าควรถือตำแหน่งถึงไหน และควรระวังตรงไหนเป็นพิเศษ

โดยทั่วไปเราจะแบ่ง Price Action ออกเป็น

Swing (คลื่นหลัก): ช่วงที่เดินไปตามทิศทางเทรนด์หลัก
Correction (จังหวะพัก/ย่อ): การย่อหรือตีกลับระหว่าง Swing

/trading/chart-basics/swing-vs-correction
จะสรุปเกณฑ์พื้นฐานในการแยกสองอย่างนี้

“ถ้าแยก Swing กับ Correction ได้
เราจะวาง Stop, Take Profit และจุดเพิ่มของได้อย่างมีเหตุผลมากขึ้น”

7. Golden cross และ death cross: ทำความเข้าใจ “สัญญาณหน่วงเวลา”

หลายคนคุ้นเคยกับคำว่า
golden cross และ death cross

Golden cross
- เส้นค่าเฉลี่ยระยะสั้นตัดขึ้นเส้นระยะยาวจากด้านล่าง
- มักถูกตีความว่าเป็นสัญญาณเริ่มต้นเทรนด์ขาขึ้น
Death cross
- เส้นค่าเฉลี่ยระยะสั้นตัดลงเส้นระยะยาวจากด้านบน
- มักถูกตีความว่าเป็นสัญญาณเริ่มต้นเทรนด์ขาลง

แต่เส้นค่าเฉลี่ยคือค่าเฉลี่ยของ “ราคาในอดีต”
จึงเป็นเหมือน สรุปสิ่งที่เกิดขึ้นไปแล้ว
สัญญาณจากเส้นค่าเฉลี่ยจึงเป็นสัญญาณที่ หน่วงเวลา (lagging) โดยธรรมชาติ

ใน /trading/patterns/chart/golden-cross และ
/trading/patterns/chart/death-cross เราจะแยกให้ชัดว่า

ตรงไหนใช้เป็นข้อมูลอ้างอิงได้
ตรงไหนหากคาดหวังมากไปจะเริ่มอันตราย

ลำดับการเรียนที่แนะนำ

สำหรับหมวด chart-basics แนะนำให้เรียนตามลำดับนี้:

เข้าใจโครงสร้างแท่งเทียนก่อน
- /trading/chart-basics/candles
  → อ่านให้ออกว่าแท่งเดียวกำลังเล่าอะไรให้เราฟัง
ตั้งต้นกรอบเวลาและโครงสร้างภาพรวม
- /trading/chart-basics/timeframes
- /trading/chart-basics/swing-vs-correction
  → ตัดสินใจว่า “จะมองตลาดด้วยไม้บรรทัดแบบไหน”
เพิ่มมิติด้วยปริมาณและแนวรับแนวต้าน
- /trading/chart-basics/volume
- /trading/chart-basics/s-r
ดูโครงสร้างย่อยผ่าน orderbook และ tape
- /trading/chart-basics/orderbook-tape
จัดตำแหน่งสัญญาณจากเส้นค่าเฉลี่ยให้ถูกบริบท
- /trading/patterns/chart/golden-cross
- /trading/patterns/chart/death-cross

พอเรียนตามลำดับนี้แล้ว
เวลาไปต่อในส่วนกลยุทธ์และระบบ
จะเข้าใจได้ง่ายขึ้นว่า “ทำไมโซนราคานี้ถึงสำคัญ”

สรุป: “เรียนภาษาให้คล่อง ก่อนจะเริ่มเขียนเรื่องของตัวเอง”

สรุปส่วนนี้ได้สั้น ๆ ว่า

พื้นฐานกราฟคือ “ตัวอักษรของภาษาตลาด”
เมื่ออ่านตัวอักษรพวกนี้ได้
- แพทเทิร์นจะชัดขึ้น
- เหตุผลเบื้องหลังกลยุทธ์จะเข้าใจง่ายขึ้น
- และเวลาสร้างระบบของตัวเองก็ตรวจสอบตัวเองได้ดีขึ้น

เพราะเหตุนี้ ในหลักสูตรของ BCWhale
เราจึงแนะนำให้ปูพื้นเรื่องกราฟให้แน่น
ก่อนจะกระโดดไปเล่นกลยุทธ์ที่ซับซ้อน

ในหน้าถัดไป เราจะค่อย ๆ แยกดูรายละเอียดของ

แท่งเทียน
orderbook และ tape
กรอบเวลา
ปริมาณการซื้อขาย
แนวรับแนวต้าน
Swing vs Correction
Golden และ death cross

พร้อมหน้าอ้างอิงดังนี้