พื้นฐาน Ichimoku: อ่านเทรนด์และสมดุลผ่านก้อนเมฆ

บทความนี้จะโฟกัสที่ Ichimoku Cloud

เป้าหมายไม่ใช่ “ครบ 5 สัญญาณ = ซื้อ/ขาย” แบบเช็กลิสต์ แต่คือ “ตอนนี้ตลาดเสียสมดุลไปทางไหน และกำลังพยายามกลับเข้าความสมดุลตรงไหน?” ในมุมมองเดียว

Ichimoku ทำหน้าที่

• ในหมวด อินดิเคเตอร์เทรนด์ เป็นกรอบที่รวม เทรนด์ + S/R + เวลา
• ใน กลยุทธ์ Ichimoku เป็นฐานของกลยุทธ์ เบรกเอาต์ ย่อแล้วไปต่อ และเทรนด์ต่อเนื่อง

ด้านล่างเป็นภาพที่

• แสดง Tenkan, Kijun
• เมฆ (Senkou Span A/B)
• และ Chikou Span

พร้อมกัน เพื่อให้เห็นว่าเมื่อองค์ประกอบเหล่านี้อยู่ตำแหน่งไหน เราจะมองเป็น เทรนด์ขึ้นแรง/กรอบ/เทรนด์ลงแรง

แตะเพื่อซูม

1. ส่วนประกอบหลักของ Ichimoku

Ichimoku ปกติจะมีองค์ประกอบ 5 ชิ้น (ตามค่าเริ่มต้นที่ใช้บ่อย)

1. Tenkan-sen (เส้นเปลี่ยนทิศ)

   • คำนวณจากช่วงสั้น (เช่น 9 แท่ง) ด้วยสูตร (ราคาสูงสุด + ราคาต่ำสุด) / 2
   • ทำหน้าที่เป็น จุดสมดุลระยะสั้น

2. Kijun-sen (เส้นมาตรฐาน)

   • ใช้ช่วงยาวกว่า (เช่น 26 แท่ง)
   • (ราคาสูงสุด + ราคาต่ำสุด) / 2
   • เป็น ราคาอ้างอิงระยะกลาง

3. Senkou Span A

   • ค่า (Tenkan + Kijun) / 2 ที่ถูกเลื่อน ไปข้างหน้า (เช่น 26 แท่ง)
   • เป็นขอบหนึ่งของเมฆ

4. Senkou Span B

   • ค่าเฉลี่ยจุดกลางของช่วงยาวกว่า (เช่น 52 แท่ง)
   • เลื่อนไปข้างหน้าเช่นกัน
   • เป็นขอบอีกฝั่งของเมฆ

5. Chikou Span (เส้นหน่วงเวลา)

   • ราคาปิดปัจจุบันที่เลื่อนไป ข้างหลัง (เช่น 26 แท่ง)
   • แสดงให้เห็นว่า ราคาปัจจุบันยืนอยู่ตรงไหนเมื่อเทียบกับโครงสร้างราคา/เมฆในอดีต

ในบรรดานี้

• Tenkan/Kijun คล้าย MA สั้น/กลาง แต่ใช้จุดกลางระหว่าง High/Low ไม่ใช่เฉลี่ย Close
• เมฆ (Cloud) คือ โซน S/R และโซนสมดุลที่ถูกเลื่อนไปในอนาคต
• Chikou ทำหน้าที่เหมือนมุมมอง ไทม์เฟรม สูงที่ถูกย่อให้เห็นเป็นเส้นเดียว

2. Tenkan และ Kijun: เส้นสมดุลระยะสั้น/กลาง

2-1. Tenkan-sen

• เป็นค่าเฉลี่ยจุดกลางของช่วงสั้น → สะท้อน จังหวะสั้น
• ราคาอยู่เหนือ Tenkan → สมดุลสั้นในฝั่งขาขึ้น
• ราคาอยู่ใต้ Tenkan → สมดุลสั้นในฝั่งขาลง

Tenkan มัก

• เปลี่ยนทิศเร็ว
• ครอสกับราคาไปมาบ่อย

จึงบอกจังหวะสั้น/การเร่งตัว/พักตัวของราคาได้ดี

2-2. Kijun-sen

• ใช้ช่วงยาวกว่า จึงนิ่งกว่า Tenkan
• ราคาอยู่เหนือ Kijun → ฝั่งขาขึ้นมีข้อได้เปรียบในภาพระยะกลาง
• ราคาอยู่ใต้ Kijun → ฝั่งขาลงมีข้อได้เปรียบ

Kijun ทำหน้าที่คล้าย MA กลาง ที่เป็น กระดูกสันหลังของเทรนด์

• เมื่อราคาย่อมาทดสอบ Kijun แล้วเกิดแท่งกลับตัวจาก Candles
• และกลับไปต่อในทิศเทรนด์เดิม

โซนนั้นมักถูกใช้เป็น จุดเข้าเพิ่ม/รีเอนทรี่

ด้านล่างเป็นภาพ

• ซ้าย: เทรนด์ขึ้นที่ Tenkan/Kijun เรียงตัวกัน และอยู่ใต้ราคาอย่างเป็นระเบียบ
• ขวา: ช่วงกรอบที่ Tenkan/Kijun ไขว้กับราคาไปมาอยู่ใน “กล่อง” เดียวกัน

แตะเพื่อซูม

3. เมฆ (Cloud): แนวรับ/แนวต้านและโซนสมดุลที่ถูกวาดล่วงหน้า

ส่วนพื้นที่ระหว่าง Senkou Span A/B คือ เมฆ (Kumo)

3-1. สีของเมฆกับทิศเทรนด์

• เมฆขาขึ้น (Bullish Cloud)
  • Span A อยู่เหนือ Span B
  • เมฆเอียงขึ้น
• เมฆขาลง (Bearish Cloud)
  • Span A อยู่ใต้ Span B
  • เมฆเอียงลง

ตำแหน่งของราคากับเมฆมีความหมายดังนี้

• ราคาอยู่ เหนือเมฆ → เทรนด์ขึ้นได้เปรียบ
• ราคาอยู่ ใต้เมฆ → เทรนด์ลงได้เปรียบ
• ราคาอยู่ ภายในเมฆ → ตาม S/R มักตีความเป็นโซน สมดุล/กรอบ

3-2. ความหนาบางของเมฆ: แรงป้องกัน vs ความไม่แน่นอน

• เมฆหนา

  • แทนพื้นที่ที่มีการต่อสู้ระหว่าง High/Low ซ้ำ ๆ
  • เมื่อทำหน้าที่เป็นแนวรับ/แนวต้าน มักไม่แตกในทีเดียว แต่ถูกเทสหลายครั้ง

• เมฆบาง

  • สะท้อนจุดที่สมดุลเปลี่ยนเร็ว
  • แถวนี้มีโอกาสเกิด Break/Fake/Whipsaw ได้ง่ายกว่า

ภาพด้านล่าง

• ซ้าย: เทรนด์ขึ้นที่ราคาเดินอยู่เหนือเมฆ และเมฆทำหน้าที่เป็นแนวรับไดนามิก
• ขวา: เมฆบางมากใกล้จุดที่เกิดเบรกเอาต์และ Failure Pattern แบบ fake move

แตะเพื่อซูม

4. Chikou Span: ตำแหน่งราคาปัจจุบันบนภูมิทัศน์อดีต

Chikou Span คือราคาปัจจุบันที่เลื่อนกลับไปในอดีต

แนวคิดคือ

“ถ้านำราคาปัจจุบันไปวางทับอดีต เราอยู่เหนือ/ใต้ราคาและเมฆในตอนนั้นอย่างไร?”

การตีความโดยทั่วไป

• Chikou อยู่ เหนือราคาอดีต → โครงสร้างออกมาในเชิง bullish
• Chikou อยู่ ใต้ราคาอดีต → โครงสร้าง bearish
• Chikou อยู่ ซ้อนอยู่ในกองราคาเก่า → ตาม Swing vs Correction มีโอกาสเป็นโซนกรอบ/ช่วงแกว่งสับสน

ภาพนี้เปรียบเทียบ

• ซ้าย: เทรนด์ขึ้นแรงที่ Chikou ลอยอยู่เหนือราคาและเมฆในอดีต
• ขวา: ช่วงกรอบที่ Chikou พัวพันกับราคาเก่าตลอด

แตะเพื่อซูม

5. สามสถานะหลักเมื่อดูผ่าน Ichimoku

เวลาเปิด Ichimoku บนกราฟ สิ่งแรกที่ควรถามคือ “ตอนนี้ตลาดอยู่ในโหมดไหน” ระหว่าง 3 สถานะนี้

5-1. เทรนด์ขาขึ้นแรง

มักมีคุณสมบัติร่วมกันดังนี้

• ราคา: อยู่เหนือเมฆ
• เมฆ: เป็น เมฆขาขึ้น และมีความหนาพอสมควร
• Tenkan > Kijun และทั้งคู่ อยู่เหนือเมฆ
• Chikou: อยู่เหนือราคากับเมฆในอดีต

สถานการณ์นี้

• เรามักใช้ MA ระยะกลางร่วมกับเมฆเพื่อหาโซน ย่อแล้วขึ้นต่อ
• แท่งเทียนจาก Candles ทั้งเดี่ยวหรือชุดแพตเทิร์น สามารถใช้เป็น สัญญาณรีเอนทรี่ ตามเทรนด์ขึ้น

5-2. โซนกรอบ/สมดุล

• ราคาอยู่ ภายในเมฆ
• หรือเมฆมีแต่ บางและไขว้กันบ่อย
• Tenkan/Kijun/Chikou มักซ้อนรวมอยู่ในกรอบราคาชัดเจน

ช่วงนี้

• ไม่เหมาะกับเล่นตามเทรนด์อย่างเดียว
• แต่เหมาะจะมอง Double Top/Bottom หรือแพตเทิร์นกลับตัวอื่น ๆ ที่ขอบกรอบเป็นหลัก

5-3. เทรนด์ขาลงแรง

กลับข้างกับเคสขาขึ้น

• ราคา: อยู่ใต้เมฆ
• เมฆ: เป็น เมฆขาลง และค่อนข้างหนา
• Tenkan < Kijun และทั้งคู่ อยู่ใต้เมฆ
• Chikou: อยู่ใต้ราคาและเมฆในอดีต

ในโครงสร้างนี้

• การดีดตัวขึ้นไปหาเมฆ/Kijun มักกลายเป็น โอกาสเข้า Short เพิ่ม มากกว่าจุดกลับตัวใหญ่

ด้านล่างเป็นภาพสรุป 3 โครงสร้าง Ichimoku

แตะเพื่อซูม

6. กับดักที่มักเจอเวลาใช้ Ichimoku

1. ตั้งเงื่อนไขเข้าที่เยอะเกินไป

   • เช่น ต้อง Golden cross Tenkan/Kijun + เบรกเมฆขึ้น + Chikou ผ่านราคา …
   • สุดท้ายโอกาสน้อยมากและทุกอย่างมาช้า

2. บังคับใช้กับทุกตลาด ทุกไทม์เฟรม

   • สินค้าที่สภาพคล่อง/ความผันผวนต่ำ หรืออยู่ในกรอบยาวมาก ๆ ทำให้ Ichimoku กลายเป็นอินดิเคเตอร์ที่ “ช้ามาก”

3. ดูแต่เมฆ ไม่สนราคาและแพตเทิร์นจริง

   • ถ้าไม่ให้ความสำคัญกับ Candles และ Patterns เราจะกลายเป็นคนเทรดอินดิเคเตอร์แทนที่จะเทรดตลาด

4. เชื่อเมฆอย่างเดียวโดยไม่สนความเสี่ยง

   • เมฆหนาไม่ได้หมายความว่า “รับรองไม่แตก”
   • กฎเรื่องขนาดสถานะและจุดตัดขาดทุนจาก Risk Management ต้องมาก่อนเสมอ

7. เช็กลิสต์ก่อนตัดสินใจด้วย Ichimoku

เวลาเปิด Ichimoku บนกราฟ ลองถามคำถามต่อไปนี้

1. ราคาตอนนี้อยู่เหนือ/ใน/ใต้เมฆ?
2. เมฆตอนนี้เป็นเมฆขาขึ้น ขาลง หรือพันกันเป็นก้อน?
3. Tenkan/Kijun เรียงกันอย่างไร และห่างจากราคาแค่ไหน?
4. Chikou อยู่ตรงไหนเมื่อเทียบกับราคาและเมฆในอดีต?
5. ถ้าเข้าเทรดจากภาพนี้ จุด Stop/เป้าหมาย/ขนาดสถานะ สอดคล้องกับแผน Risk Management หรือไม่?

ในทางปฏิบัติ Ichimoku จะโดดเด่นเมื่อใช้ร่วมกับ

• MA
• MACD
• และ กลยุทธ์ Ichimoku

แทนที่จะวิ่งตามสัญญาณทุกอัน ให้ถามตัวเองเสมอว่า

“รูป Ichimoku ตอนนี้กำลังย่อส่วนโครงสร้างตลาดแบบไหนให้เราดู?”

นิสัยนี้จะช่วยให้คุณอ่านตลาดผ่าน “โครงสร้าง + สมดุล” แทน “สัญญาณเดี่ยว ๆ” และมีโอกาสอยู่รอดในระยะยาวมากกว่า