MACD İndikatörü Temelleri: Trend ve Momentumu Birlikte Okuma

Bu makalede, MACD (Moving Average Convergence Divergence) indikatörüne odaklanacağız.

"MACD golden cross/death cross belirdi" ile biten bir indikatör olarak değil, onu "trend + momentum + uyumsuzluğu (divergence) tek seferde özetleyen bir araç" olarak görme alıştırmasıdır.

MACD:

• Trend İndikatörleri içinde Hareketli Ortalama'dan (MA) sonra en sık kullanılan bileşik trend/momentum indikatörüdür ve
• Strateji içinde trend filtresi + giriş zamanlaması yardımcı sinyali olarak kullanılabilir.

Aşağıdaki diyagram şunları gösterir:

• Üst: Fiyatla birlikte çizilen kısa ve uzun vadeli EMA, ve
• Alt: Aynı dönemin MACD çizgisi, sinyal çizgisi ve histogramı
  • Trend güçlendiğinde
  • Momentum kırıldığında
  • Uyumsuzluk oluştuğunda

Bunların nasıl değiştiğini özetler.

Yakınlaştırmak için dokunun

1. MACD Yapısı: MACD Çizgisi, Sinyal, Histogram

MACD, iki EMA (Üstel Hareketli Ortalama) arasındaki farkla başlar.

• MACD Çizgisi = (Kısa Vadeli EMA – Uzun Vadeli EMA)
• Sinyal Çizgisi = MACD Çizgisinin EMA'sı
• Histogram = (MACD – Sinyal)

Yapıyı bölersek:

1. MACD Çizgisi

   • İki dönemin EMA'ları arasındaki boşluğu (farkı) bir sayı olarak ifade eder
   • Aynı anda trend yönünü ve momentumu yansıtır

2. Sinyal Çizgisi

   • MACD çizgisinin tekrar ortalaması alınmış bir değeri
   • MACD için pürüzsüz bir taban çizgisi görevi görür

3. Histogram

   • MACD çizgisi ile sinyal çizgisi arasındaki fark
   • Momentum değişiminin hızlanmasını/yavaşlamasını görsel olarak görmeyi kolaylaştırır

Aşağıdaki diyagram şunları gösterir:

• MACD çizgisini, sinyal çizgisini ve histogramı renkler ve etiketlerle ayırır,
• Ve yükseliş momentumunun güçlenmesi / zayıflaması / düşüş momentumuna geçişin nasıl ifade edildiğini gösterir.

Yakınlaştırmak için dokunun

Kesin formülden daha önemli olan:

"Histogram büyüyor mu yoksa küçülüyor mu, ve MACD çizgisi ile fiyat aynı yöne mi bakıyor yoksa ayrışıyor mu" okumaya alışmaktır.

2. MACD ile Trend Yönünü ve Momentumu Okuma

2-1. Sıfır Çizgisine Dayalı Yön

MACD'de, Sıfır Çizgisi (Zero Line) önemli bir standarttır.

• MACD çizgisi sıfır çizgisinin üzerinde → Kısa vadeli EMA, uzun vadeli EMA'nın üzerinde → Yükseliş avantajı (yükseliş momentumu) alanı
• MACD çizgisi sıfır çizgisinin altında → Kısa vadeli EMA, uzun vadeli EMA'nın altında → Düşüş avantajı (düşüş momentumu) alanı

Sıfır çizgisinin üstünde/altında:

• MACD çizgisi yukarı doğru genişlemeye (yükselmeye) devam ederse → Yükseliş trendinin güçlendiği alan
• MACD çizgisi sıfır çizgisinin üzerinde aşağı dönerse → Yükseliş trendi korunuyor, ancak hızın yavaşladığına dair bir sinyal olabilir.

2-2. Histogram Tarafından Görülen "Güç Değişim Hızı"

Histogram momentum ivmesine yakındır.

• Pozitif histogram çubukları giderek büyüyorsa → Yükseliş momentumu güçleniyor

• Pozitif histogram küçülmeye başlarsa → Fiyat yükselse bile, momentumun yavaşladığına dair bir sinyal olabilir

• Negatif histogram büyürse → Düşüş momentumunun güçlenmesi

• Negatif histogram küçülürse → Düşüş devam ediyor, ancak satış baskısı zayıflıyor

Aşağıdaki diyagram karşılaştırır:

• Sol: Histogramın MACD sıfır çizgisinin üzerinde genişleyip daraldığı yükseliş momentum döngüsü
• Sağ: MACD sıfır çizgisinin altında düşüş momentum döngüsü

Yakınlaştırmak için dokunun

3. MACD Kesişimi: 'Tek Giriş Sinyali' Değil, Bağlam Sinyali

En yaygın bilinen MACD sinyalleri şunlardır:

• MACD çizgisi sinyal çizgisini yukarı doğru kırar (Bullish Cross)
• MACD çizgisi sinyal çizgisini aşağı doğru kırar (Bearish Cross)

Ancak pratikte, sadece bu kesişime bakarsanız:

• "Golden cross oldu o yüzden al"
• "Death cross oldu o yüzden sat"

Bu yaklaşımla, Başarısızlık Formasyonları bölümünde göreceğimiz başarısızlık formasyonlarına sık sık yakalanırsınız.

3-1. Kesişimi Anlamlı Kılan Koşullar

MACD kesişiminin nispeten anlamlı olduğu durumlar:

1. Sıfır Çizgisinin Üstünde/Altında Konum

   • Boğa piyasasında sıfır çizgisinin üzerinde görülen yukarı yönlü kesişim → "Yükseliş trendi içinde düzeltme sonrası yeniden hızlanma" sinyali adayı
   • Ayı piyasasında sıfır çizgisinin altında görülen aşağı yönlü kesişim → "Düşüş trendi içinde tepki sonrası yeniden hızlanma" adayı

2. Destek/Direnç Temelleri'nin Destek/Direncine Yakın mı

   • Önemli destek/direnç veya kutu tepesi/dibinde MACD kesişimi gerçekleştiğinde anlamı farklıdır.

3. Grafik Formasyonları ile Kombinasyon

   • Kesişimin ikili tepe/ikili dip, omuz baş omuz, üçgenler vb. gibi formasyonların kırılım/başarısızlık alanında görünüp görünmediğini kontrol edin.

Özetle, MACD kesişimi "yön değişikliği olasılığını" bildiren yardımcı bir sinyaldir, ve tek başına alım/satım kriteri olarak kullanmak için istikrarsızdır.

4. MACD Uyumsuzluğu: Trend Sonu Uyarı Sinyali

MACD'de sıkça bahsedilen bir kavram uyumsuzluktur (divergence).

• Fiyat yeni bir yüksek/düşük güncelliyor
• Ancak MACD artık yüksek/düşüğü takip etmiyor

4-1. Boğa Uyumsuzluğu (Bullish Divergence)

• Fiyat: Daha düşük bir dip yapıyor
• MACD: Daha yüksek bir dip yapıyor

→ Bu, düşüş momentumunun eskisi kadar güçlü olmadığına dair bir uyarı olabilir.

4-2. Ayı Uyumsuzluğu (Bearish Divergence)

• Fiyat: Daha yüksek bir tepe yapıyor
• MACD: Daha düşük bir tepe yapıyor

→ Yükseliş momentumu zayıflıyor, ve bu, İkili Tepe/Dip ve Omuz Baş Omuz gibi dönüş formasyonları ile birlikte dikkatle izlenmesi gereken bir alandır.

Aşağıdaki diyagram karşılaştırır:

• Sol: Düşüş trendinin sonunda boğa uyumsuzluğu
• Sağ: Yükseliş trendinin sonunda ayı uyumsuzluğu

Fiyat ve MACD'yi birlikte görüntüleyerek.

Yakınlaştırmak için dokunun

Ancak, uyumsuzluk da:

• "Hemen dönüş gelecek" garantisi değildir,
• Bunun yerine "mevcut trendin enerjisi azalıyor" mesajı olarak kabul edin,
• Ve Osilatörler (RSI gibi) ve Hacim Temelleri'nin hacim formasyonları ile birlikte kontrol etmek iyidir.

5. MACD Kullanırken Yapılan Yaygın Hatalar

1. Tüm Zaman Dilimleri İçin Aynı Ayarları Kullanmak

   • 12-26-9 gibi varsayılan ayar "her şey için her derde deva" değildir.
   • Dakikalık, saatlik ve günlük grafikler için oynaklık ve gürültü seviyesi farklıdır, bu nedenle aynı sinyalin anlamı farklı olabilir.

2. Fiyat/Formasyona Bakmadan Sadece MACD'ye Bakmak

   • MACD histogramını yakınlaştırıp Mum Temelleri ve Grafik Formasyonları görmeden sadece ona bakmak fiyat yerine indikatörü alıp satmaya benzer.

3. Uyumsuzluğu 'Kesin Dönüş' Olarak Yorumlamak

   • Güçlü trendlerde, genellikle uyumsuzluk birkaç kez göründükten sonra büyük bir düzeltme gelir.
   • Uyumsuzluk dönüş olasılığı ↑ demektir, onaylanmış dönüş zamanı değildir.

4. Risk Yönetimini Göz Ardı Etmek

   • En iyi MACD sinyali bile başarısız olabilir.
   • Risk Yönetimi'nden bir zarar durdurma ve pozisyon büyüklüğü planınız yoksa, sadece kumar oynuyorsunuz demektir.

6. MACD Kullanım Kontrol Listesi

Gerçek bir grafikte MACD kullanırken, aşağıdaki soruları sırayla kontrol etmek iyidir.

1. MACD şu anda sıfır çizgisinin üzerinde mi yoksa altında mı?

   • Temel yükseliş/düşüş momentum yönünü onaylayın

2. MACD ve Sinyal Arasındaki İlişki Nasıl?

   • Az önce mi kesiştiler, yoksa zaten bir yönde çok mu ayrıldılar

3. Histogram Büyüyor mu Yoksa Küçülüyor mu?

   • Momentum güçlenme/zayıflama akışını kontrol edin

4. Fiyat ve MACD Arasında Herhangi Bir Uyumsuzluk Var mı?

   • Varsa, Grafik Formasyonları ve Hacim Temelleri ile kontrol edin

5. Bu Sinyale Dayanarak Girildiğinde, Stop-Loss, Hedef ve Pozisyon Büyüklüğü Risk Yönetimi Dahilinde Makul mü?

MACD, Strateji içinde tekrar tekrar şu şekilde görünür:

• Trend filtresi,
• Giriş zamanlaması yardımcı sinyali,
• Trend sonu uyarısı (uyumsuzluk).

MA ve MACD'yi birlikte anlarsanız,

"İndikatörü takip eden ticaret" yerine "indikatörü trend yapısını özetleyen bir araç olarak kullanma" hissini çok daha istikrarlı bir şekilde yakalayabilirsiniz.